ေရလဲကေလး ေဒသႏွင့္ ၾကိဳးၾကာ ငွက္မ်ား

Image

Image ေရလဲကေလး ေဒသဟာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕နဲ႕ ၅၄မိုင္ကြာေဝးတဲ့ ဧရာဝတီတိုင္း မအူပင္ ျမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ မအူပင္ လမ္းစံုကေန ေက်ာက္လမ္း  ၉   မိုင္ခန္႕ သြားေရာက္ရင္ ေရလဲကေလး ကို ေရာက္ပါတယ္။  ေရလဲကေလးေဒသဟာ ဧရာဝတီတိုင္း ေဒသၾကီးရဲ့ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္တဲ့ အားေလ်ာ္စြာ လယ္ယာလုပ္ငန္း နဲ႕ အင္းအိုင္ ျမစ္ေခ်ာင္းေတြမွာငါးဖမ္းျခင္း လုပ္ငန္းတို႕ ထြန္းကား ျပီး ေဒသခံမ်ားဟာ ယင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို အဓိကထား လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။  ေရလဲကေလးေဒသရဲ့ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ ထိုေဒသတစ္ဝိုက္မွာ  ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲေတြ မွီတင္းေနထိုင္ က်က္စားရေအာင္ က်န္းမာတဲ့သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္း ပ်က္စီးမႈ အနည္းငယ္မွ်သာ ရွိတဲ့ ေရတိမ္ေဒသ ၾကီး တစ္ခု ျဖစ္လို႕ေနတာပါပဲ။ ေရေဝေရလဲ ေဒသျဖစ္တဲ့ အားေလ်ာ္စြာ အင္းအိုင္နဲ႕ ေရတိမ္ ေရဝပ္ေဒသမ်ားေပါမ်ားလွတဲ့ ေရလဲကေလးေဒသဟာ နာမည္ပညက္နဲ႕ ပနံတင့္စြာ သာယာလွပေနျပီး  စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ကိုင္ေကာင္းတဲ့ ယာဆီေျမေကာင္းရွိတဲ့ ပုဇြန္ သားငါးအထြက္ ေကာင္းတဲ့ ေဒသလည္းျဖစ္ပါတယ္ ။ေရလဲကေလးမွာ ငါးပုဇြန္ ေပါ တဲ့ အျပင္ ေရေန ငွက္မ်ား၊  ဥယာဥ္ျခံေျမေတြမွာ က်က္စားတဲ့ ငွက္မ်ား လည္း လြန္စြာ ေပါမ်ားလွပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ေရလဲကေလးေဒသဟာ ေဆာင္းခို ငွက္မ်ား ေဆာင္းခိုျပန္သန္းရင္း တစ္ေထာက္နား ကြန္းခိုစရာ စြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အစာေရစာ ေပါမ်ားတဲ့ ေဒသလည္းျဖစ္လို႕ေနပါတယ္။

၁၃/၁၄ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၃ မွာ ကြၽန္ေတာ္ဟာ ေရလဲကေလးေဒသကို ကြၽန္ေတာ့ ဘဝလက္တြဲေဖာ္နဲ႕အတူ သူမရဲ့ အဖြားနဲ႕ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားကို သီတင္းကြၽတ္ ဂါရဝျပဳဖို႕ တတိယအၾကိမ္ ထပ္မံလို႕ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္၊ ငွက္ေတြေပါမ်ားတဲ့ ေဒသလို႕ နာမည္ ေက်ာ္တဲ့ ေရလဲကေလးကို သြားမွာ မို႕ ခရီးသြား ဟန္လြဲ ငွက္ၾကည့္ဖို႕အတြက္ မွတ္စုစာအုပ္ ၊ ငွက္ကြင္းဆင္းေလ့လာရန္ အကိုးအကားစာအုပ္မ်ား အျပင္ ခရီးမထြက္ခင္ တစ္ရက္အလိုကမွ ကိုေအာင္မ်ိဳးခ်စ္ လက္ေဆာင္ေပးလိုက္တဲ့ ငွက္ၾကည့္မွန္ေျပာင္းအပါအဝင္ ကင္မရာ ဓာတ္ခဲ ေတာစီးဖိနပ္  ဓာတ္မီး  ေရလံုအိတ္ စတာေတြကို ျပင္ဆင္လို႕လာခဲ့ပါတယ္။ ေဆာင္းခို ငွက္ေတြ စတင္ဝင္ေရာက္ေလ့ရွိတဲ့ ရာသီျဖစ္တာေၾကာင့္လည္း ဘာငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြမ်ားေတြ႕ေလမလဲလို႕ ေတြးရင္း ရင္ခံုမိပါတယ္။ ေရလဲကေလး ေဒသရဲ့ အင္းေတး ဥယာဥ္စုရြာမွာ အေျခခ်ခဲ့တဲ့ ကြၽန္ေတာ့ရဲ့ တစ္ညအိပ္ ႏွစ္ရက္ခရီးေလးအတြင္းမွာ  ေဆာင္းခိုငွက္ေတြေကာ ဌာေနငွက္ေတြေကာ ၁၃/၁၄ ေအာက္တိုဘာ ၂ရက္အတြင္း စုစုေပါင္း ငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၄၃မ်ိဳး ခန္႕ကိုေတြ႕ရွိခဲ့ျပီး ထက္ဝက္ခန္႕ကို ဓာတ္ပံု မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ေဆာင္းခို ငွက္ေတြ ထဲက ( ငွက္ၾကီး ဝန္ပို / ဝန္ပို Spot-Billed Pelican ) ၁၅ေကာင္ အုပ္( ခ႐ုတုတ္ Asian Openbill ) ၈ေကာင္ အျခား ေဆာင္းခို ငွက္ေတြျဖစ္တဲ့ ( ငွက္တဇပ္ Brown Shrike) ( ျမီးေညာင့္ငွက္/ ျမီးေညာင့္ေကာင္ White Wagtail ) ( ပ်ံလႊား Barn Swallow) စတာေတြ ေဆာင္းခို ေရာက္ရွိတာကိုေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။အျခားစိတ္ဝင္စားဖြယ္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြ ထဲက ( ၾကိဳးၾကာ Sarus Crane ) ( စာျဖဴ Asian Paradise Flycatcher) ( သိမ္း/ခ်ိဳးသိမ္း Shikra) (မိန္ေကာင္ / ငွက္ဆိုး Barn Owl) ေတြလည္းေတြ႕ခဲ့ ရပါတယ္ ။ ျမန္မာၾကိဳးၾကာ Sarus Crane အဖိုအမ တစ္စံု ယင္းတို႕ရဲ့ အသိုက္ မ်ားနဲ႕ၾကိဳးၾကာဥအပိုင္းအစမ်ားကိုလည္း ကို ေရလဲကေလးကြင္းၾကီးပိုင္း ( မိုးမခ႐ိုး ေညာင္ခါးရွည္ရြာအနီးလယ္ကြက္ ) မွာ ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ထိုေဒသမွာ ငွက္ျပာ စိမ္း လို႕ ေခၚၾကတဲ့ ( ေအာင္စာ White Throated fantail ) ဒါ့အျပင္ ေရႊျပည္စိုး ( Common Iora ) ကို ေပါမ်ားစြာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ေရ ေန ငွက္ေတြျဖစ္တဲ့ ( ဗ်ိဳင္း/ လင္းဝက္ / တင္ၾကီး Egret / Heron & Cormorants ) စတဲ့ မ်ိဳးစိတ္ေတြ ( တိန္ညင္း/ ပိန္ညင္း Kingfisher မ်ိဳးစိတ္ ၃မ်ိဳး ) ( Owls ဇီးကြက္ ဒီးဒုပ္ငွက္မ်ား ) နဲ႕ အျခားေသာ ( စြန္ေခါင္းျဖဴ Brahmany Kite) ( စြန္ / ဥပုက္ေစာင့္ေသာ ငွက္ Black Kite ) စတဲ့ ဌာေနငွက္ေတြအပါအဝင္ ျမန္မာ့ ဌာေန ငွက္မ်ိဳးစိတ္ အေတာ္ မ်ားမ်ားကို တေနရာထဲမွာ ေတြ႕ရွိႏိုင္လို႕ရန္ကုန္နဲ႕ ေန႕ခ်င္းျပန္လို႕ရတဲ့ မိုင္ ၆၀ခန္႕သာကြာေဝးတဲ့ မအူပင္ ေရလဲကေလးေဒသ ခရီးဟာ အလြန္အက်ိဳးရွိခဲ့ပါတယ္။ ေရလဲကေလး ခရီးစဥ္ မွာ ေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ ငွက္ေတြထဲကမွ ( Sarus Crane (Grus antigone) ) လို႕ေခၚတဲ့ ၾကိဳးၾကာ ငွက္ေတြအေၾကာင္းကို အဓိကထားျပီး ေလ့လာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ေရလဲကေလးေဒသရဲ့ ေရတိမ္ေဒသမွာ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေပါင္းမ်ားစြာ မွီတင္းေနထိုင္ က်က္စားတဲ့ အနက္မွ ( Sarus Crane ) လို႕ေခၚတဲ့ ၾကိဳးၾကာ ငွက္ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ေရလဲကေလး ကေလးေဒသမွာသာ သဘာဝအေလ်ာက္ေနထိုင္ က်က္စားၾကတဲ့ မ်ိဳးစိတ္ျဖစ္ပါတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတမ္း ၊ ေတာင္ပိုင္း ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚနဲ႕  ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း နဲ႕ အေရွ႕ပိုင္းက ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင့္ေတြမွာလည္း ၾကိဳးၾကာ ငွက္မ်ား ေနထိုင္ က်က္စားခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားရွိခဲ့ေပမဲ့ လက္ရွိ အေျခအေန နဲ႕ ေကာင္ေရျပန္႕ႏွံ႕မႈ တို႕ကို အတိအက်သိရွိရျခင္းမရွိပါဘူး။

ၾကိဳးၾကာ ငွက္ေတြဟာ ၅ေပ နီးပါးျမင့္ၾကပါတယ္ ဦးေခါင္းနဲ႕ ေျခေထာက္မွာ ထင္ရွားတဲ့ အနီေရာင္ရွိျပီး  မီးခိုးေရာင္ကိုယ္ထည္ရွိတဲ့ ငွက္ၾကီးမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။  သဘာဝအတိုင္း ေနထိုင္ က်က္စားတဲ့ ငွက္ေတြထဲမွာ ငွက္ကလားအုတ္မ်ိဳးစိတ္ေတြျပီးရင္ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြ ဟာ အရြယ္အစားအၾကီးဆုံးအ႐ိုင္းသဘာဝနဲ႕ ေတြ႕ရတဲ့ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေရလဲကေလးေဒသမွာတို႕ ဒီ ၾကိဳးၾကာငွက္မ်ားဟာ ျမန္မာ့ ဌာေန ငွက္အျဖစ္ အသိုက္ဖြဲ႕ က်က္စား ေနထိုင္ သားေပါက္ၾကတာကို ေရလဲကေလး ကေလးေဒသမွာ တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြဟာ က်န္းမာ ျပီး ညစ္ညမ္း ပ်က္စီးမႈ မရွိတဲ့ ေရတိမ္ေဒသေတြရဲ့ ျပယုဂ္ လည္းျဖစ္ပါတယ္။  ( ဧျပီလ ကုန္)တန္ကူးလကုန္ဆုံးတဲ့ သၾကၤန္ ကာလအျပီးမွာ ေရလဲကေလးေဒသတစ္ဝိုက္မွာ ၾကိဳးၾကာအေကာင္ေရမ်ားစြာ အုပ္စုဖြဲ႕ ေနတာကို ေမလ မိုးဦးက်ရာသီအထိ ေပါမ်ားစြာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ၾကိဳးၾကာငွက္ပ်ိဳေတြဟာ သူတို႕ရဲ့ ၾကင္ရာ ဖက္ကို ထိုအုပ္စုဖြဲ႕စဥ္မွာ ေတးဆိုအသံျပဳျခင္း ကျပျခင္း တို႕နဲ႕ ငွက္အမေတြကို စြဲေဆာင္ရင္း တစ္ခါတစ္ရံလည္း အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္တတ္ၾကျပီး သူတို႕ရဲ့ မိတ္ဖက္ကို ရွာေဖြေလ့ရွိၾကပါတယ္။ မိတ္ဖက္ ရရွိသြားတဲ့ ၾကိဳးၾကာ အဖိုအမေတြကို အဖြဲ႕ကေန ခပ္လွမ္းလွမ္းကို ခြဲထြက္သြားတဲ့ ၾကိဳးၾကာ အစံုအေနနဲ႕ ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ျပီး ထို ၾကိဳးၾကာ စံုတြဲဟာ အဖိုအမ အတိုင္အေဖာက္ညီညာစြာ (အေတာင္ကို ျဖန္႕ျခင္း ေျခႏွစ္ေျခာင္းစံုခံုျခင္း ဦးေခါင္းအား နိန္႕ခ်ီျမင့္ခ်ီျပဳျခင္း စသည္ျဖင့္ ) ကခံုေလ့ရွိပါတယ္။  ၾကိဳးၾကာေတြဟာ သူတို႕ရဲ့ မိတ္ဖက္ တစ္ေကာင္တည္းနဲ႕ သာ ေသတစ္ဖန္ သက္တစ္ဆုံး ေပါင္းေဖာ္တတ္တဲ့ ခ်စ္ျခင္း သစၥာၾကီးမားလွတဲ့ ငွက္ေတြ လည္းျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စပါးခင္း ေတြ ေရဝပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေဒါင္းလန္းၾကီးေလာက္ပမာဏရွိတဲ့ အသိုက္ေတြကို ေကာက္႐ိုး၊ ျမက္ပင္စတာေတြနဲ႕ ျပဳလုပ္အသိုက္ဖြဲ႕ၾကျပီး  မိုးရာသီအတြင္းမွာ မိတ္လိုက္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဩဂုတ္လလည္ကေန ေအာက္တိုဘာလထိ ဥခ်ေလ့ရွိၾကျပီး သီတင္းကြၽတ္ကာလေတြမွာ သားေပါက္ ငွက္ေတြကို မိဘေတြ ျဖစ္တဲ့ ၾကိဳးၾကာ ငွက္အဖို အမက သားမခြဲခင္ အထိ ထိမ္းေၾကာင္းၾကပါတယ္။ ၾကိဳးၾကာငွက္ဟာ ဆရာၾကီး ဦးသုခ႐ိုက္ကူးခဲ့တဲ့ “ရဟန္းမစားရေသာ ဆြမ္းတစ္နပ္” ဇာတ္ကားရဲ့ အဓိကဇာတ္ေဆာင္လည္းျဖစ္ပါတယ္လို႕ ဆိုရင္ စာဖတ္သူေတြအေနနဲ႕ ၾကိဳးၾကာငွက္ကို မ်က္စိထဲပိုမိုျမင္ေယာင္ေစမယ္လို႕ ေမ်ာ္လင့္မိပါတယ္။

ၾကိဳးၾကာ ငွက္မ်ား အေပၚေဒသခံ ေရလဲ ရြာသူရြာသား ေတြ ရဲ့ အျမင္ေလးေတြကလည္း စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလွပါတယ္။ ေဒသခံဦးၾကီးေတြရဲ့ အဆိုအရ ၾကိဳးၾကာ ငွက္ေတြဟာ လယ္သမားမုန္းတဲ့ ငွက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ အေၾကာင္းကေတာ့ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြ လယ္ထဲက်လာျပီေဟ့ဆိုတာနဲ႕ အဲ့ဒီ ၾကိဳးၾကာေတြ အသိုက္လုပ္တဲ့ ေနရာ လယ္ေျမအထိ မိုးေတြရြာ ေရေတြ တက္ျပီး ေရၾကီးလာတက္လို႕ လယ္သမားေတြက သူတို႕လယ္ထဲ ၾကိဳးၾကာ က်မွာကို ေၾကာက္ၾကပါတယ္တဲ့၊ ဒါ့အျပင္ ၾကိဳးၾကာ ငွက္ေတြဟာ အရြယ္အစား ၾကီးမားတဲ့ ငွက္ၾကီးေတြ ျဖစ္တဲ့ အားေလ်ာ္စြာ တစ္ခါစားရင္ စပါးခင္းထဲမွာ ႏို႕ဆီဘူး ငါးလုံးခန္႕ရွိတဲ့ စပါးပမာဏ ကိုစားၾကတဲ့ အတြက္ ေတာ္ရံုတန္ရံု လယ္မ်ားမ်ားရွိတဲ့ လယ္သမားနဲ႕ သေဘာေကာင္းျပီး က်င္နာတတ္တဲ့ လယ္သမားကလြဲရင္ လယ္သမားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ၾကိဳးၾကာေတြကို လယ္ကြက္ထဲက မေျခာက္လွန္႕ပဲ ေမာင္းထုတ္တာမ်ိဳး မရွိသေလာက္ ရွားပါတယ္တဲ့။ ဒါ့အျပင္ ၾကိဳးၾကာ ငွက္ၾကီးေတြနင္းသြားတဲ့ စပါးခင္းဟာ အနည္းနဲ႕ အမ်ားေတာ့ အႏွံေတြ ပ်က္စီးတက္ပါတယ္လို႕ ေဒသခံ လယ္သမားမ်ားက ေျပာျပပါတယ္၊ အခ်ိဳ႕ ေဒသခံေတြနဲ႕ လယ္သမားေတြဆို ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြကို ႐ိုက္သတ္ဖို႕ထိဝန္မေလးၾကလို႕ ၾကိဳးၾကာေတြ ဘယ္ေနရာက်တယ္ ဘယ္ေနရာ အသိုက္ေဆာက္တယ္ဆိုတာ ေျပာျပဖို႕ ဝန္ေလးမိပါတယ္လို႕ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိမ္းသိမ္းေရး အသိနဲ႕ ဗဟုသုတ မ်ားသူ ေတာင္သူၾကီး ဦးစိုးလြင္ နဲ႕ အျခားေတာင္သူမ်ားက ရင္ဖြင့္ၾကပါတယ္။  ေရလဲေဒသမွာ ၾကိဳးၾကာငွက္နဲ႕ ပက္သက္တဲ့ အျခားေသာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ဓေလ့ေတြရွိပါေသးတယ္။ ေရလဲကြင္းၾကီးပိုင္း တစ္ဝိုက္က ရြာေတြရဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းတစ္ခ်ိဳ႕မွာ  ၾကိဳးၾကာ ငွက္ေတြကို လူနဲ႕ ယဥ္ပါးေအာင္ေမြးျမဴထားၾကျပီး ေႂကြးေမြးေစာင့္ေရွာက္ထားၾကပါတယ္တဲ့၊ ဒါ့အျပင္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဘာသာေရး ပြဲလမ္းသဘင္ေတြ အလႈခံထြက္ရာမွာလည္း ထို ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြကို အလႈခံဖလားကို ႏႈပ္သီးဖ်ားမွာ ခ်ိတ္ခိုင္းထားျပီး အလႈခံထြက္အဖြဲ႕နဲ႕အတူပါဝင္ေစေလ့ရွိေၾကာင္းနဲ႕ အလႈခံရန္ပံုေငြပိုမိုရရွိေလ့ရွိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားမွေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ အျခားစိတ္မေကာင္းဖြယ္ရာ အခ်က္မ်ားကေတာ့ ေဒသခံတစ္ခ်ိဳ႕ဟာ စားဝတ္ေနေရး က်ပ္တည္းမႈ  ဗဟုသူတေခါင္းပါးမႈနဲ႕ မသိက်ိဳးကြၽန္ျပဳမႈစတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ အဲ့ဒီရွားပါးတဲ့ ဇီဝမ်ိဳးစိတ္ျဖစ္တဲ့ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြကို နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ေဒသအတြင္းမွာပဲ ဖမ္းယူသတ္ျဖတ္ ေရာင္းခ် တာေတြရွိေနပါတယ္။

ၾကိဳးၾကာငွက္သားလို႕ ေျပာေရာင္းေလ့မရွိၾကပဲ အဲ့ဒီေရလဲေဒသမွာ ပိုျပီး ေပါေပါမ်ားမ်ား ေတြ႕ရတဲ့ ငွက္ၾကားသား လို႕ ဆိုျပီးေစ်းမွာ တစ္ပိသာ က်ပ္ ၃၀၀၀ ေစ်းနဲ႕ ေရာင္းခ်ေလ့ရွိပါတယ္တဲ့၊ ၾကိဳးၾကာအေကာင္ေပါက္ေလးေတြဟာ ငါးဆယ္သား မွ ရွစ္ဆယ္သားထိ အခ်ိန္စီးျပီး ၾကိဳးၾကာၾကီးေတြက ၄ပိသာမွ ၆ပိသာထိ ရွိေၾကာင္း ေဒသခံတစ္ဦးကေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ၾကိဳးၾကာေတြကို သတ္မိရင္စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရလို႕ မသတ္ေတာ့ဘူးလို႕လည္း အျခား ရြာသားတစ္ဦးမွ ျဖည့္စြက္ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ေဒသခံေတြကေတာ့ ၾကိဳးၾကာေတြဟာ အက်င့္ေကာင္းတဲ့ ငွက္ေတြျဖစ္လို႕ သူတို႕ကိုသတ္ရင္ ငရဲပိုၾကီးတယ္လို႕ ယူစျပီး ကိုယ္တိုင္လဲမသတ္ၾကပဲ တစ္ပါးသူမ်ားကိုလည္း မသတ္မိေအာင္ ၾကိဳးၾကာေတြကို အသက္အႏၲရယ္မေရာက္ေအာင္ ကူညီေျပာဆို ဆုံးမမႈမ်ားလည္းရွိပါတယ္။  ေရလဲေဒသမွာ ငွက္ေပါမ်ားသေလာက္ ငွက္ပစ္ လက္ေျဖာင့္သူေတြလည္းေပါမ်ားပါတယ္တဲ့ ခင္ဗ်၊ ေလာက္ေလးခြမက်န္ ၊ ေလေသနပ္နဲ႕ ခဲမူးစိ မွစလို႕ ပိုက္ကြန္အုပ္တစ္သြယ္ သုပ္ကိုင္းေထာင္ တမ်ိဳး နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ေရလဲကငွက္ေတြကို ေရလဲသား ေတြ ဖမ္းေလ့ရွိေၾကာင္း၊ တစ္ခ်ိဳ႕က အေပ်ာ္သက္သက္ လက္တည့္စမ္းပစ္တာ ဖမ္းတာသာျဖစ္ျပီး မိျပီးရင္ ျပန္လႊတ္ေပးေပမဲ့ ေသကုန္တာမ်ိဳးေတြလည္းရွိေၾကာင္းနဲ႕ တခ်ိဳ႕က အိမ္စားဖို႕ သီးသန္႕ ဖမ္းၾက ပစ္ၾကတာ လည္းရွိတယ္လို႕ သိခဲ့ရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္  ေရလဲေဒသမွာ ရွိတဲ့ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြအပါအဝင္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္မ်ားကို ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားပါဝင္တဲ့ ငွက္ၾကည့္အဖြဲ႕ေတြ လာၾကည့္ေလ့ရွိေၾကာင္းနဲ႕ ထိုအဖြဲ႕ေတြလာပါက ပဲ့ေထာင္သမားမ်ား ေမာ္ေတာ္သမားမ်ား ေငြရႊင္လို႕ ျပဳံးေပ်ာ္ၾကပါတယ္တဲ့၊ ျပည္တြင္းျပည္ပက သားရဲထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ေတြ ေရလဲေဒသကို လာေရာက္ေလ့ရွိျပီး အမွတ္အသားကြင္းတပ္ဆင္တာ (Bird ringing/ banding ) လုပ္တာေတြေတာင္ရွိပါတယ္လို႕ ေရလဲေဒသကေန ရန္ကုန္မွာ တကၠသိုလ္တက္ေနတဲ့ လူငယ္တစ္ဦးကေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ပိုင္းေတြမွာ ေရလဲေဒသတစ္ဝိုက္ငွက္ေတြေပါမ်ားတယ္ ဆိုေပမဲ့လို႕ သူတို႕ငယ္ငယ္က ေလာက္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္အေကာင္ေရနဲ႕ အမ်ိဳးအမည္ မစံုေတာ့ဘူးလို႕ အသက္ ၇၉ႏွစ္ရွိျပီျဖစ္တဲ့ ေရလဲရြာက ေရွ႕မီ ေနာက္မီ အဖြားတစ္ဦးက ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြလည္း အရင္ႏွစ္ေတြကထက္ေကာင္ေရ နည္းလာေၾကာင္း မွတ္သားသိရွိခဲ့ရပါတယ္။ ထို႕အျပင္  ကမ႓ာနဲ႕ အဝွမ္းမွာ ဒီ ၾကိဳးၾကာငွက္ေတြဟာ သူတို႕က်က္စားရာ ေရတိမ္ေဒသ စပါးကြင္းေတြမွာ လူတို႕ရဲ့ တိုက္႐ိုက္ တိုက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြအျပင္ ပိုးသတ္ေဆးနဲ႕ အျခားေသာအပင္ျဖန္းေဆးေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈေတြလည္းရွိေနပါတယ္ လို႕ အိႏိၵိ ယၷၷၷႏိုင္ငံ ဂူဂ်ာရတ္ျပည္နယ္ နဲ႕ နီေပါႏိုင္ငံ လုမၺီနီေဒသ ေတြမွာ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိတဲ့ ၾကိဳးၾကာ ငွက္ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ေတြရဲ့ အစီအရင္ခံစာေတြအရသိရွိရပါတယ္။

ေဒသခံေတြရဲ့ အေျပာေတြနဲ႕ လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္ ေျခာက္ႏွစ္တစ္ဝိုက္ ၂၀၀၈ နဲ႕ ၂၀၀၇ခုႏွစ္ေလာက္က ေရလဲေဒသကို ေရာက္ခဲ့တုံးက ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရတဲ့ အေတြ႕အၾကံုေတြေပါင္းစပ္ျပီး ဒီ ေရလဲကေလးေဒသမွာ ငွက္နဲ႕ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိမ္းသိမ္းေရးလုပ္ဖို႕ အခ်ိန္အလြန္တန္ေနခဲ့ျပီ ျဖစ္ေၾကာင္းမွတ္ခ်က္ခ်မိပါတယ္။

သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ သမဂၢ အသင္းၾကီး ( IUCN ) မွ မ်ိုးတုန္းရန္အႏၱရာယ္ရွိတဲ ့ငွက္စာရင္းမွာ (Vulnerable / IUCN Red List ) အျဖစ္ပါဝင္တဲ့ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ျဖစ္တဲ့  ဒီ ၾကိဳးၾကာငွက္မ်ား (Sarus Crane <Grus Antigone> ) အပါအဝင္ ေရလဲကေလးေဒသက ငွက္မ်ိဳးစိတ္မ်ားစြာကို ျမန္မာ့ေျမေပၚမွာ အဖိတ္အစင္မရွိေအာင္ အတက္ႏိုင္ဆုံး အကာအကြယ္ေပး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ လိုအပ္လ်က္ရွိေၾကာင္းေဖာ္ျပ အပ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

ဇီဝ မ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲမ်ားနဲ႕ သဘာဝတရား ကမ႓ာေျမ ၾကီးအားခ်စ္ခင္ေလးစားစြာျဖင့္

(photography ဒိုးကေလး )

Image

Advertisements
This entry was posted in Environmental, Publication and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s